Các quy tắc ăn uống cho trẻ ăn dặm

Ăn dặm là giai đoạn bé chuyển giao giữa chế độ chỉ bú sữa mẹ sang chế độ ăn thức ăn đa dạng. Tuy nhiên cho bé ăn dặm như thế nào đủ chất mà không gây áp lực lên hệ tiêu hóa non yếu là vấn đề mà cha mẹ vô cùng quan tâm, nhất là những gia đình mới sinh bé đầu tiên chưa có kinh nghiệm.

1. Khi nào nên cho bé ăn dặm?

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, nếu tập ăn dặm cho trẻ quá sớm có thể khiến trẻ bị đau dạ dày và ảnh hưởng tới vị giác. Ngược lại, nếu cho trẻ ăn dặm quá muộn cũng có thể khiến trẻ bị rối loạn cấu trúc thức ăn, cơ hàm phát triển yếu. Đồng thời, bé sẽ có nguy cơ bị suy dinh dưỡng do không nhận đủ năng lượng trong ngày. Vì vậy, bố mẹ nên xác định đúng thời điểm ăn dặm cho trẻ.

Trẻ được khoảng 6 tháng tuổi là thời điểm phù hợp mà bạn có thể bắt đầu tập ăn dặm cho bé. Bởi vì ở giai đoạn này, bé đã hoạt động nhiều hơn trước, cơ thể cũng tiêu hao năng lượng nhiều hơn. Do đó, sữa mẹ không thể cung cấp đủ năng lượng cho bé hoạt động mỗi ngày. Vì vậy, bạn cần bổ sung thêm các chất dinh dưỡng bên ngoài để bù đắp phần năng lượng thiếu hụt đó.

Đặc biệt, khi nhìn thấy người lớn ăn thì bé chóp chép miệng như muốn ăn. Điều này cho thấy, bé đã sẵn sàng với việc nhai nuốt. Cho nên, bạn có thể bắt đầu cho trẻ ăn dặm với tâm trạng thoải mái, vui vẻ. Nếu trẻ bị ốm hoặc mệt, bạn có thể lùi lại thời điểm ăn dặm cho đến khi bé thực sự khỏe khoắn.

2. Làm thế nào để trẻ có thể bắt đầu với những thức ăn đa dạng ngay từ nhỏ?

Trước tiên, điều quan trọng nhất là đảm bảo sức khỏe cho trẻ khỏe mạnh. Những khoảng thời gian đầu đời, trẻ chỉ tiếp xúc với sữa mẹ hoặc sữa công thức, nhưng khi bắt đầu ăn dặm thì sự kết hợp giữa nhiều loại thực phẩm có thể khiến bé khó chịu hoặc bị dị ứng. Các chuyên gia cũng đã đưa ra lời khuyên cho các bà mẹ tránh các thực phẩm thường gây dị ứng cho trẻ như: Trứng, hạt cây, đậu phộng, cá bà động vật có vỏ cho đến khi trẻ bước qua sinh nhật đầu tiên của mình.

Những nghiên cứu gần đây cho thấy sự tư vấn, giới thiệu của các bác sĩ đã giúp cho các bà mẹ có thể ngăn cản được trẻ bị dị ứng thực phẩm. Hiệp hội Hen- Dị ứng- Miễn dịch lâm sang Hoa Kỳ đã đưa ra lời khuyên cho các bậc phụ huynh khi bắt đầu nấu thức ăn dặm cho trẻ. Các phụ huynh có thể bắt đầu những món ăn dặm với rau, trái cây, thịt hoặc ngũ cốc xay nhuyễn để kiểm tra xem trẻ có phản ứng với các thành phần của thức ăn hay không. Nếu không, các bậc phụ huynh có thể chuyển sang các thực phẩm dễ gây dị ứng hơn như trứng và cá nhưng hãy nhớ đợi từ ba đến năm ngày trước khi cho bé ăn món mới tiếp theo. Các phụ huynh cũng không nên quá lo lắng vì chỉ một số ít trẻ bị dị ứng với các thực phẩm dễ gây dị ứng, nên khẩu phần ăn của trẻ sẽ không quá nhàm chán.

Bên cạnh đó, việc đề phòng cho trẻ không bị dị ứng thực phẩm cũng hết sức quan trọng. Các bà mẹ nên chú ý tới các thành viên trong gia đình như anh chị em hoặc cha mẹ của trẻ bị dị ứng với thực phẩm nào thì thường trẻ cũng bị dị ứng với thực phẩm đó. Trong trường hợp này, các bậc phụ huynh nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi cho trẻ bắt đầu ăn dặm. Ngoài ra, cũng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi ăn dặm hoặc bắt đầu ăn thức ăn mới nếu trẻ có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào sau đây:

  • Trong gia đình có anh chị em hoặc cha mẹ bị dị ứng với đậu phộng.
  • Bệnh chàm có diễn biến nặng hơn mặc dù đã tuân theo kế hoạch điều trị của bác sĩ.
  • Đã được chẩn đoán dị ứng với thực phẩm và có phản ứng tức thì với thực phẩm đó.
  • Có kết quả dương tính khi xét nghiệm máu dị ứng đối với một số loại thực phẩm mà con chưa thử (xét nghiệm máu để tìm dị ứng thực phẩm thường được chỉ định thực hiện đối với trẻ có tiền sử dị ứng)

3. 5 nguyên tắc khi thực hành cho trẻ ăn dặm

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (American Academy of Pediatrics), cha mẹ cần thực hiện chính xác 5 nguyên tắc khi cho trẻ ăn dặm như sau:

  • Nguyên tắc 1: Ăn từ NGỌT đến MẶN

Trẻ đang quen với mùi vị của sữa mẹ hay sữa công thức nên khi bắt đầu ăn dặm, mẹ phải chọn lựa những thức ăn tương tự như vậy. Giai đoạn bắt đầu ăn dặm, mẹ hãy chọn các loại bột/cháo ngọt để trẻ quen dần và sau đó thay thế bằng bột mặn để tăng cường nhiều dinh dưỡng hơn.

  • Nguyên tắc 2: Ăn từ ÍT đến NHIỀU

Hệ tiêu hóa của trẻ cần thời gian để thích ứng dần với cách ăn mới. Mẹ hãy bắt đầu cho trẻ làm quen từ từ với lượng ăn ít, vẫn duy trì bú sữa mẹ bình thường. Lượng ăn trong tháng đầu tiên khoảng từ 1-2 muỗng bột là phù hợp, sau đó tăng dần lên ⅓, rồi lên ½ chén để trẻ có đủ dưỡng chất và năng lượng phát triển.

  • Nguyên tắc 3: Ăn từ LOÃNG đến ĐẶC

Trẻ đang quen với dạng sữa lỏng và hệ tiêu hóa cũng chưa đủ mạnh mẽ để có thể xử lý ngay các dạng thức ăn đặc, cứng. Thế nên mẹ cần nấu các món ăn dặm dạng loãng trước để bé quen dần, tránh tăng gánh nặng lên dạ dày của bé.

  • Nguyên tắc 4: “Tô màu chén bột”

Có nghĩa là bột ăn dặm của bé, mẹ phải chế biến đầy đủ 4 nhóm chất cần thiết gồm:

  • Nhóm chất bột đường;
  • Nhóm chất đạm;
  • Nhóm rau củ, trái cây;
  • Nhóm chất béo.
  • Nguyên tắc 5: Không ép trẻ ăn

Hãy để trẻ ăn theo nhu cầu, không nên ép trẻ ăn quá nhiều dẫn tới nôn trớ và lâu dần khiến con sợ hãi. Nếu trẻ quá căng thẳng và phản ứng dữ dội khi ăn, mẹ hãy ngưng khoảng một tuần rồi sau đó hãy tiếp tục cho con làm quen nhé.

4. Một số lưu ý khi cho bé ăn dặm

Trong quá trình tập ăn dặm cho bé, bố mẹ nên lưu ý đến một số điều dưới đây:

4.1 Nấu chín, nghiền nhỏ thức ăn:

Những trẻ từ 6 – 8 tháng tuổi đều chưa có phản xạ nhai. Do đó, thức ăn không được nghiền nhỏ có thể làm trẻ bị hóc. Vì vậy, trước khi cho trẻ ăn, bạn nên kiểm tra xem thức ăn đã được nghiền nhỏ hoàn toàn hay chưa.

Đối với những trẻ 10 – 12 tháng tuổi, thì bạn có thể cho trẻ ăn thức ăn mềm, được nấu nhuyễn để kích thích nướu mọc.

4.2 Phối hợp các loại thức ăn với nhau:

Bạn nên cân đối 4 nhóm dưỡng chất cần thiết cho trẻ. Đồng thời, bạn cũng nên đa dạng thực phẩm ăn dặm mỗi ngày để trẻ không để trẻ không cảm thấy nhàm chán. Tránh trường hợp, cho trẻ ăn lặp đi lặp lại một loại thức ăn vì có thể dẫn đến tình trạng thừa chất này nhưng lại thiếu chất khác.

4.3 Cho trẻ ăn đúng giờ:

Bạn nên lập thời gian biểu ăn uống cho bé và thực hiện một cách nghiêm chỉnh. Thói quen ăn uống đúng giờ sẽ giúp cho dạ dày bé làm quen với thức ăn, đồng thời giúp quá trình tiêu hóa diễn ra tốt hơn.

4.4. Đảm bảo an toàn thực phẩm:

Khi nấu cho bé ăn, bạn nên chọn mua những loại thực phẩm tươi ngon, rõ nguồn gốc. Trước khi ăn, bạn và bé nên rửa tay sạch sẽ, giúp hạn chế vi khuẩn xâm nhập. Tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi để tránh tình trạng tiêu chảy ở trẻ.

4.5 Tạo hứng thú cho bé khi ăn:

Để trẻ vui vẻ tiếp nhận thức ăn, bạn nên tạo hứng thú cho trẻ bằng cách:

  • Chọn các loại chén, muỗng, yếm,… có hình thù ngộ nghĩnh, nhiều màu sắc để gây sự chú ý cho bé.

  • Khi đút cho trẻ ăn, bạn có thể vừa đút vừa nói chuyện với bé. Đồng thời cho bé ngồi chung với những người trong nhà để tạo cảm giác đông vui, kích thích trẻ ăn.

  • Tránh ồn ào quá mức làm cho bé không tập trung vào bữa ăn.

4.6 Một số lưu ý khác:

  • Khi thấy trẻ ăn ít, bạn không nên ép trẻ ăn.

  • Nên chú ý khi cho trẻ ăn những loại thực phẩm dễ gây dị ứng như mật ong, tôm, cua,…

  • Thức ăn quá nóng có thể khiến lưỡi bé bị phỏng. Vì vậy, bạn nên làm thức ăn nguội bớt rồi mới đút cho trẻ ăn.

  • Không nêm gia vị vào khẩu phần của trẻ. Nếu có, thì bạn chỉ nên cho một xíu muối iot hoặc nước mắm vào trong thức ăn là đủ.

  • Trong quá trình ăn dặm, bạn nên cho trẻ bú đầy đủ. Vì sữa mẹ là nguồn cung cấp dinh dưỡng và sức đề kháng tốt nhất.

Quá trình tập ăn ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển thể chất và trí tuệ của bé. Vì vậy, bố mẹ nên tập ăn dặm cho bé đúng cách và đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng. Mong rằng, những điều mà bài viết vừa chia sẻ sẽ giúp bạn có thêm nhiều thông tin hữu ích về ăn dặm cho trẻ. Để tập ăn cho bé một cách dễ dàng, bạn có thể áp dụng ngay những điều này.

QUÝ KHÁCH ĐĂNG KÝ DỊCH VỤ CỦA DRCARE VIETNAM THEO FORM DƯỚI ĐÂY: