Uống thuốc trong khi mang thai cần lưu ý những vấn đề gì?

Để có một thai kỳ khỏe mạnh, bên cạnh việc ăn uống đầy đủ, nhiều mẹ bầu còn lo lắng không biết trước khi mang thai cần bổ sung thuốc gì hay không? Việc uống thuốc khi mang thai có ảnh hưởng gì không? Để giải đáp những thắc mắc trên, hãy cùng tìm hiểu về uống thuốc khi mang thai trong bài viết dưới đây.

1. Uống thuốc trong khi mang thai gây ảnh hưởng như thế nào?

Trước hết cần phân biệt thuốc và thực phẩm chức năng, nhiều mẹ nhầm lẫn dẫn đến sử dụng không đúng cách gây hại cho sức khỏe bản thân và thai nhi. Thực phẩm chức năng là loại thực phẩm bổ sung dinh dưỡng, tăng sức đề kháng, giúp cơ thể thoải mái và hạn chế nguy cơ bệnh tật. Nếu như thực phẩm chức năng chỉ hỗ trợ quá trình chuyển hóa và cải thiện sức khỏe thì thuốc tác dụng trực tiếp vào quá trình chuyển hóa chất.

Thực phẩm chức năng trên thị trường hiện rất đa dạng, đủ cho mọi đối tượng kể cả phụ nữ mang thai. Yêu cầu với thuốc chữa bệnh cao hơn, cần thông qua các thử nghiệm, đánh giá cũng như đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe để sử dụng chữa bệnh ở người. Với người bình thường, thuốc sẽ có tác dụng điều trị song với phụ nữ mang thai, thành phần của thuốc có thể ảnh hưởng lên thai nhi qua những tác dụng như:

  • Tác động trực tiếp đến thai nhi, gây thai lưu, sảy thai hoặc dị tật bẩm sinh cho thai.

  • Tác động đến tử cung, gây co bóp tử cung bất thường ảnh hưởng đến sự phát triển của thai, gây sinh non.

  • Tác động đến bánh rau và làm thay đổi chức năng của bộ phận này, ảnh hưởng đến nguồn cung cấp oxy, chất dinh dưỡng khiến thai kém phát triển.

  • Tác động gây ra những thay đổi trên cơ thể mẹ, gián tiếp ảnh hưởng đến thai như thuốc hạ huyết áp làm giảm lượng máu cung cấp tới thai qua bánh rau,…

Ảnh hưởng của thuốc đến sự phát triển của thai nhi và sức khỏe của mẹ bầu còn phụ thuộc vào thành phần thuốc tác động như thế nào, mẹ bầu sử dụng với liều lượng nào, giai đoạn phát triển của thai nhi, tình trạng đáp ứng thuốc,… Vì thế, phụ nữ mang thai cần đặc biệt cẩn trọng khi sử dụng thuốc điều trị kể cả các thuốc thường dùng như thuốc cảm, thuốc hạ sốt,…

Phải sử dụng thuốc có thành phần an toàn với sức khỏe thai nhi, nguy cơ rủi ro thấp. Các loại thuốc này được phân loại theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa kỳ, theo mức độ rủi ro từ thấp đến cao tương ứng từ A đến X. Ngoài ra, trong hướng dẫn sử dụng thuốc sẽ có lưu ý có thể sử dụng cho phụ nữ mang thai hay không.

2. Làm thế nào để biết loại thuốc nào có thể uống trong thời kỳ mang thai?

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phân loại thuốc thành năm loại theo thứ tự A, B, C, D, X theo mức độ rủi ro mà chúng gây ra cho thai nhi nếu chúng được sử dụng trong thai kỳ. Thuốc được phân loại từ A là những loại thuốc mà nghiên cứu trên phụ nữ mang thai sử dụng thuốc thì không thấy có ảnh hưởng trên bào thai đến X những loại mà nghiên cứu cho thấy có độc tính cao và không bao giờ được sử dụng cho phụ nữ mang thai vì có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Ví dụ như thalidomide, một loại thuốc trước đây được sử dụng để điều trị ốm nghén trong 3 tháng đầu thai kỳ, thuốc đã gây ra tình trạng kém phát triển của cánh tay và chân và các khuyết tật của ruột, tim và mạch máu ở trẻ sơ sinh của phụ nữ dùng thuốc trong khi mang thai.

Hệ thống phân loại này của FDA chủ yếu dựa trên thông tin từ các nghiên cứu trên động vật và ít dựa trên các nghiên cứu được thiết kế tốt ở phụ nữ mang thai vì vậy việc áp dụng hệ thống phân loại trong các tình huống cụ thể là hết sức khó khăn.

Vì những khó khăn và phức tạp này mà FDA yêu cầu trên nhãn thuốc phải bao gồm thông tin cụ thể hơn như sau:

  • Có nguy cơ khi dùng thuốc trong khi mang thai và cho con bú
  • Đã có những bằng chứng được xác định về những nguy cơ này
  • Thông tin giúp bác sĩ quyết định có nên sử dụng thuốc trong thai kỳ hay không và giúp giải thích những nguy cơ và lợi ích của việc sử dụng thuốc đối với người phụ nữ

Thông thường, các bác sĩ khi cho thuốc đều tuân theo một quy tắc chung: Chỉ xem xét cho phụ nữ mang thai sử dụng một loại thuốc để điều trị rối loạn khi lợi ích tiềm năng vượt xa những nguy cơ đã biết.

Các bác sĩ sẽ lựa chọn một loại thuốc an toàn hơn để thay thế cho một loại có khả năng gây hại trong thai kỳ ví dụ như để phòng ngừa sự tạo thành cục máu đông, thuốc chống đông máu heparin sẽ được thay cho warfarin. Một số loại kháng sinh an toàn cho thai kỳ, như penicillin, sẽ được sử dụng để điều trị nhiễm trùng v.v…

Hoặc một số loại thuốc có thể gây nguy cơ sau khi đã dừng sử dụng như isotretinoin, một loại thuốc dùng để điều trị mụn da, thuốc được lưu trữ trong vùng mỡ dưới da và được giải phóng chậm vì vậy Isotretinoin có thể gây dị tật bẩm sinh cho thai nếu phụ nữ có thai trong vòng 2 tuần sau khi ngừng thuốc. Do đó, phụ nữ nên đợi ít nhất 3 đến 4 tuần sau khi ngừng thuốc trước khi mang thai.

Qua những thông tin này bạn có thể thấy những nguy hiểm của việc uống thuốc tùy tiện, vì vậy tốt nhất trong thai kỳ, khi cần phải sử dụng thuốc và ngay cả thực phẩm chức năng bạn cần có ý kiến của bác sĩ.

 

QUÝ KHÁCH ĐĂNG KÝ DỊCH VỤ CỦA DRCARE VIETNAM THEO FORM DƯỚI ĐÂY: